Kalendarz fenologiczny
Prosta praktyka na cały rok: zapisuj, kiedy kwitnie pierwsza tarnina, kiedy przylatują jaskółki i kiedy spada pierwszy szron.
Fenologia to nauka o tym, kiedy coś się dzieje w przyrodzie. Kiedy pękają pąki, kiedy kwitnie lipa, kiedy odlatują żurawie. Brzmi skromnie, ale fenologiczne zapiski należą do najstarszych danych o klimacie, jakie mamy. Robert Marsham1 Angielski przyrodnik, który od 1736 roku przez ponad 60 lat zapisywał „oznaki wiosny” w swojej posiadłości w Norfolk. Jego rodzina kontynuowała notatki do 1958 roku. zaczął swój kalendarz w XVIII wieku, a jego rodzina prowadziła go przez dwieście lat.
Nie trzeba być naukowcem, żeby prowadzić własny. Wystarczy zeszyt, jedno miejsce i trochę uwagi.
Co obserwować
Przedwiośnie
- pierwsze kwitnące leszczyny i olchy (pylenie),
- pierwszy śpiew skowronka,
- powrót szpaków i żurawi.
Wiosna
- pękanie pąków brzozy i kasztanowca,
- kwitnienie tarniny, czereśni i bzu,
- pierwsza jaskółka i pierwsza kukułka.
Lato
- kwitnienie lipy (najłatwiej je wyczuć, zanim się je zobaczy),
- dojrzewanie pierwszych czereśni i żniwa,
- ostatni śpiew jerzyków przed odlotem.
Jesień
- przebarwienie liści buka i klonu,
- odlot żurawi i gęsi,
- pierwszy przymrozek i pierwszy szron.
Co mówi kalendarz
W Europie wiosna przychodzi dziś średnio o kilka dni na dekadę wcześniej niż pół wieku temu. Nie wszystkie gatunki przesuwają się jednak w tym samym tempie. Kwiaty mogą zakwitnąć, zanim przylecą zapylające je owady, a pisklęta mogą się wykluć, kiedy szczyt gąsienic już minął. Fenolodzy nazywają to rozjechaniem się kalendarzy.
Kalendarz fenologiczny to dziennik, w którym głównym bohaterem jest pogoda, a narratorem cierpliwość.
Twój zeszyt nie zmieni klimatu. Ale zmieni to, jak patrzysz na zwykłe drzewo pod domem. Po trzech latach będziesz wiedzieć, że w tym roku kwitnie o tydzień wcześniej. I będziesz wiedzieć, że to coś znaczy.